captcha image

A password will be e-mailed to you.
Gromada galaktyk Abell 520 kolor niebieski – ciemna materia, kolor różowy – gorący gaz

Gromada galaktyk Abell 520 kolor niebieski – ciemna materia, kolor różowy – gorący gaz.

Ciemna materia to z pewnością najdziwniejsza rzecz, na jaką trafiła ludzkość. A właściwie nie trafiła, bo dotąd wiedzieliśmy o jej istnieniu, ale nie złapaliśmy jej za rękę. Aż do dziś.

Ogłoszono właśnie pierwsze wyniki doświadczenia, które trwa od kilkunastu miesięcy. To AMS – Magnetyczny Spektrometr Alfa, który zainstalowany jest na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jego zadaniem jest dokładne badanie promieniowania kosmicznego czyli ciągłego strumienia cząstek lecących przez kosmos. Są tam elektrony, protony, jądra helu i antymateria.

I właśnie przeglądając tą kosmiczną kaszę AMS potwierdził, że jest w niej za dużo pozytronów – antybraci elektronów. Pozytron to taki elektron, tyle, że z odwrotnym – dodatnim – ładunkiem. Czysta antymateria. O tym, że pozytronów jest w promieniowaniu kosmicznym więcej niż powinno wiemy od dobrych dwóch dekad, ale dzięki AMS dowiedzieliśmy się więcej.

AMS zamontowany na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej trafił na ślad ciemnej materii

AMS zamontowany na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej trafił na ślad ciemnej materii

Potrafi on bowiem nie tylko zarejestrować cząstkę, ale też dokładnie ją zbadać. Bo cząstki wiatru słonecznego powstają w różnych okolicznościach. Lecą ze Słońca, wybuchających gwiazd, okolicy czarnych dziur i ciemnej materii. Dolatują do nas przedzierając się przez kosmos i niosąc ze sobą całą historię. Ich energia, rodzaj i kierunek mówią fizykom bardzo wiele o dziejach cząstek promieniowania.

Ale do rzeczy – gdzie ta ciemna materia?

No właśnie – nie wiemy gdzie. Ciemna materia jest zapewne wszędzie we Wszechświecie. Od dawna podejrzewamy, że to, co widzimy i potrafimy badać to tylko część materii. Ostatnio okazuje się, że część całkiem niewielka. Wygląda nawet na to, że zaledwie około jednej siódmej tego, z czego zbudowany jest Wszechświat. Reszta to ciemna materia.

Wyobraźcie sobie – 83% wszystkiego jest dla nas niewidzialne, niedotykalne i niewykrywalne. Ale spokojnie, to nie jakiś świat duchowy a całkiem materialny. Ciemna materia działa grawitacyjnie przyciągając siebie samą oraz „naszą” materię. Wiemy to z obserwacji kosmosu i wyliczeń. Po prostu zwykłej materii jest za mało, by grawitacja utrzymała to wszystko w kupie. Musi być ta ciemna, by galaktyki układały się w skupiska gwiazd, a nie pozostawały rozsypane po okolicy.

Czym jest?

No właśnie nie wiemy. Zapewne to ciężkie cząstki, które słabo oddziałują z naszą materią. Ciężkie, bo grawitację zmieniają, a słabo bo byśmy je dawno odkryli. Choć ich nie znamy, to nadaliśmy im nawet nazwę – WIMP (Weakly Interacting Massive Particles – słabo oddziałujące masywne cząstki).

Ów nadmiar pozytronów, o którym było na początku to prawdopodobnie efekt rozpadania się ciemnej materii złożonej z WIMP-ów. Bo wedle naszej wiedzy cząstka taka jak WIMP ulegając rozpadowi powinna emitować właśnie m.in. pozytrony. A skoro jest ich tak dużo, to bardzo prawdopodobne, że są pierwszym namacalnym i bezpośrednim dowodem istnienia tej tajemniczej, niedostrzegalnej ciężkiej materii.

Pewności jeszcze nie mamy, bo ten pozytronowy nadmiar może być np. efektem działania pulsarów. Ostateczny dowód dostaniemy (zapewne) za kilka miesięcy, gdy spłyną kolejne dane z AMS-a. Ale na razie wszystko składa się tak pięknie, że trzymamy kciuki za ciemną materię!

Jeśli udało Wam się doczytać do tego miejsca, to jesteście bardzo dzielni. Zatem – nagroda. 😉

Czego u nas szukaliście?

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

20 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Anonimowo
Anonimowo
7 lat temu

super strona !!

Agnieszka Miler
Agnieszka Miler
7 lat temu

Jaka fajna nagroda! I wspaniały artykuł. Tyle we wszechświecie niezbadanych przestrzeni, a ludzie sobie jeżdżą swoimi samochodzikami w tę i wewtę i się cieszą.

Fermionika
Fermionika
7 lat temu

Jeżeli ktoś chciałby zrozumieć o co chodzi z tą ciemną materią w sposób bardziej obrazowy to zapraszam do oglądnięcia tego filmiku: https://www.youtube.com/watch?v=OIZhPqRb3FM

Małgorzata
Małgorzata
6 lat temu

Kosmos jest naprawde niesamowity ♥.

Pitu Pitu
Pitu Pitu
6 lat temu

Ehhh aż ciarki po plecach przechodzą…jak pomyśli się czego jeszcze się dowiemy. Nauka to prawdziwa przygoda. Wszechświat jest crazy!!

gostow
gostow
6 lat temu

Ciemne gwiazdy i rozbłyski gamma. Ciemna materia pozbawiona właściwości magnetycznych i elektrycznych oraz sił atomowych, niechętnie łączy się w gęste obiekty, lecz na samym początku Wszechświata istniały sprzyjające ku temu warunki. Musiały powstać obiekty które można nazwać Ciemnymi Gwiazdami. Ich masa i gęstość musi być zbliżona do Gwiazd Neutronowych. Taki obiekt jest mały, masywny i nie emituje promieniowania elektromagnetycznego ale do czasu. Gdy taka Gwiazda z Ciemnej Materii uzyska odpowiednią masę pod wpływem ciśnienia dochodzi w jądrze do przemiany części Neutralin na materię i antymaterię. W tym momencie następuję gwałtowna anichilacja czemu towarzyszy krótki rozbłysk gamma. W skali kosmosu są… Czytaj więcej »

czopkizdup
czopkizdup
5 lat temu

Przestałem szanować tą „wielką” naukę, bo zaczyna działać na zasadach….wiary :/ Pierwszy raz zacząłem się nad tym zastanawiać gdy przez „pół mojego życia” słyszałem, o tym że wszechświat się kurczy, a potem stwierdzili, że wszechświat się rozszerza! I gdyby to było takie ich (naukowców) lokalne gadanie, gdzieś tam po kątach, uniwersytetach, tak między sobą. Zgadywanie, sprawdzanie teorii…Ale nie! To było ogłaszane światu i traktowane jak FAKT! Na podstawie czegoś co nie było potwierdzonym FAKTEM, rozwijano dalej pewne myślenie i następne „FAKTY”. A potem okazało się, że ten pierwszy podstawowy „FAKT” był bzdurą, a więc cała reszta też jest bzdurą i… Czytaj więcej »

XkoXPl
XkoXPl
Reply to  czopkizdup
5 lat temu

Bez emocji, to jest fakt co napisał autor tego artykułu

Michał Malara
Michał Malara
Reply to  czopkizdup
5 lat temu

wszechświat ani się nie rozszerza ani nie kurczy. każda energia przeistacza się w inna energię. i każda energia po iluś transformacjach wraca do punktu pierwotnego. i to dzieje się nieskończenie wiele razy. prosty przykład! z nasiona rośnie drzewo. żeby z nasionka wyrosło drzewo -transwormowało sie potrzebuje innej energi – woda, pokarm. wtedy staje sie drzewem. wydaje nasionko. z którego wyrasta drzewo. a to pierwsze drzewo nadal istnieje w prawie takiej samej formie dodając kolejna energie czas. po którym drzewko umrze ale nadal będzie istniało w młodszej postaci. i jest to zgodne z prawem merfiego. to co może się wydarzyć napewno… Czytaj więcej »

Miłosz
Miłosz
Reply to  czopkizdup
5 lat temu

Ciekawe 50 lat temu czytałem książkę „Granice astronomii” wydanie polskie autora Halley,a (bardzo znanego astronoma), który przewidywał, że wszechświat może się rozszerzać np. gdyby przestrzeń generowała cząstki, mało tego nawet podał ich przybliżoną ilość na km3, Twierdzenie więc, że wmawiano Tobie co innego pozostawiam innym do oceny.

Michał
Michał
Reply to  czopkizdup
3 miesięcy temu

Gadasz głupoty. To co publikuje nauka jest bazowane na obecnym stanie wiedzy a to, że ty do tego podchodzisz na zasadzie zero jedynkowej wiary to już jest twój problem. Nie naukowców nikt nie aspiruje tu do moralizowania ani do jedynego możliwego prawidłowego rozwiązania. Nauka nie jest i nigdy nie aspirowała do bycia jasnowidzem albo do bycia wszechwiedząca. To czym jest nauka to jest to próba zrozumienia i zastosowania najlepszej z możliwych metodologii i wyjaśnień, jest drogą, a nie celem, a fakt, że jest w stanie zmienić stanowisko po zaprezentowaniu lepszych bardziej przekonywujących argumentow to chyba plus a nie minus bo… Czytaj więcej »

XkoXPl
XkoXPl
5 lat temu

1.Czym jest czarna materia? To cząstki supersymetryczne. Dlatego też model standardowy jest uzupełniony o „wzmiankę” o cząstkach supersymetrycznych.

2. Ciemna materia stanowi 85%, a nie 83% jak napisał autor.

XkoXPl
XkoXPl
Reply to  XkoXPl
5 lat temu

2. Ciemna materia stanowi 85% wszechświata, a nie 83% jak napisał autor.

P. Góralski
P. Góralski
5 lat temu

Problem ciemnej materii powstał w wyniku błędnego założenia uczonych, że krzywa rotacji galaktyki powinna być krzywą keplerowską. Jest to błędne założenie uczonych i brak znajomości praw Keplera. Kepler badał tylko i wyłącznie ruchy planet na zewnątrz Słońca. Nie badał ruchu planet wewnątrz Słońca. Do obliczania ruchu gwiazd w galaktykach należy stosować prawo powszechnego ciążenia Newtona i tylko tą część dotyczącą natężenia pola grawitacyjnego wewnątrz ciała, a galaktyka jest takim ciałem w skali kosmicznej. Jeżeli policzymy krzywą rotacji galaktyki, zgodnie z newtonowskim prawem ciążenia, to dojdziemy do wniosku, że galaktyki nie potrzebują ciemnej materii, żeby siła grawitacji równoważyła siłę odśrodkową. Okaże… Czytaj więcej »

Michał Malara
Michał Malara
Reply to  P. Góralski
5 lat temu

zakładając ze atom to najmniejszy twór . a co jeśli atomy składają sie zmiejszych części a te mniejsze z mniejszych i zmniejszych. moze tzw czarna materia jest takim mniejszym z mniejszych? i skąd bierze sie masa atomu? skądż musi

Gabriela
Gabriela
Reply to  Michał Malara
1 rok temu

Hmmm są mniejsze cząstki np kwanty

Michał
Michał
Reply to  P. Góralski
3 miesięcy temu
Michał
Michał
Reply to  P. Góralski
3 miesięcy temu

A i jeśli chodzi o stosowanie dynamiki newtonowskiej to będzie ta zależność rosnąca ale tylko dla dużej gęstości wewnątrz galaktyki im dalej od środka tym gwiazd jest mniej i oddziaływanie grawitacyjne między nimi maleje tym bardziej przy takiej prędkości powinny wystrzelić poza galaktyke a tego nie robią. Ale jeśli dobrze rozumiem to chcesz stosować prawo gaussa dla pola wewnątrz kuli i potraktowac galaktyke jako kule? Ale problem jest taki że kula ma stałą gęstośc i jest utrzymywana przez oddzialywania miedzyczasteczkowe a galaktyka nie i wykres kiedy go sobie narysujesz nadal nie jest płaski jak w rzeczywistych danych

Michał Malara
Michał Malara
5 lat temu

niema czarnych dziur. to tylko czarna gwiadzda! o tak bardzo silnej grawitacji ze zagina czasoprzestrzeń wokół!! ze nawet własne światło gwiazdy nie potrafi się wydobyć z gwiazdy! a wszystko co trafia na taki punkt zostaje zakrzywiony. to tak jak zaświecić zarówkę w ciemnym pokoju. i zatrzymać czas. a światło to foton który podróżuje z wysoką prędkością. zatrzymać fotony! to choć żarówka będzie świecić to nie zobaczymy tego światło.

Nie ma więcej wpisów
20
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x