captcha image

Hasło zostanie wysłane na twojego e-maila.

Jakie są najbardziej uzależniające narkotyki? To pytanie wydaje się proste, ale odpowiedź zależy od tego, kogo zapytamy. Z punktu widzenia różnych badaczy, uzależniający potencjał substancji może być oceniana w kilku kategoriach.

Pierwsza kategoria to szkody, jakie dana substancja powoduje w organizmie. Druga, to cena środka (kupowanego nielegalnie) – niska może powodować większe nim zainteresowanie. Trzecia to stopień i zasięg aktywowania dopaminy w mózgu. Czwarta – stopień odczuwalnej przyjemności po zażyciu substancji. Piąta – siła i stopień efektów potencjalnego odstawienia substancji, oraz szósta – czas, po jakiego upływie zauważy się uzależnienie.

Istnieją oczywiście inne aspekty, które bierze się pod uwagę w ocenie potencjału uzależniającego danej substancji, ale istnieją i naukowcy, którzy twierdzą, że żaden lek nie może uzależnić każdego człowieka. Ze względu na zróżnicowane punkty widzenia naukowców, tworząc listę najbardziej uzależniających substancji, należało o ich potencjał zapytać wielu ekspertów o odmiennych punktach widzenia. W 2007 roku David Nutt, psychiatra uniwersytetu w Cambridge, postanowił zebrać opinie w jednym zestawieniu, biorąc pod uwagę wszystkie zgłoszone informacje i stanowiska i oceniając je w skali punktowej. Co z tego wyszło?

HEROINA

Pierwsze miejsce w rankingu najbardziej uzależniających substancji zajęła heroina. Jak działa? Zwiększa poziom dopaminy – tzw. hormonu szczęścia – w mózgu, aktywując układ nagrody. To zbiór struktur mózgowych związanych z odczuwaniem przyjemności. Badania na zwierzętach doświadczalnych wykazują, że ilość dopaminy wzrasta w krótkim czasie nawet o 200 procent. Ten efekt powoduje uzależnienie psychiczne po zażyciu zaledwie jednej dawki heroiny.

Ponadto zażywanie heroiny jest niebezpieczne także dlatego, że dawka, która może spowodować śmierć jest tylko pięć razy większa niż dawka wymagana dla osiągnięcia stanu upojenia narkotykiem. Przy dłuższym zażywaniu narkotyku mogą pojawić się opóźnienia w jego działaniu – a to zachęca do zwiększenia dawki.

Heroina1

Heroina była kiedyś sprzedawana legalnie.

KOKAINA

Kokaina charakteryzuje się silnym działaniem pobudzającym – wprowadza układ nerwowy w stan nadaktywności przy użyciu dopaminy, której wydziela się coraz więcej. Układ nagrody korzysta z przekazywanych przez neurony informacji o przyjemności, nie potrafiąc jednocześnie zablokować tego sygnału. To niepoprawne działanie układu nagrody powoduje nadaktywność neuronów i szybki wzrost poziomu dopaminy – potrafi on wzrosnąć nawet trzykrotnie. Dzięki pobudzeniu mózgu człowiek przestaje odczuwać zmęczenie, ból (dlatego kokaina stosowana była w medycynie jako środek znieczulający) i inne dolegliwości. Szacuje się też, że między 14 – 20 milionów ludzi na świecie korzysta z kokainy, a w 2009 roku rynek tego narkotyku był wart około 75 miliardów dolarów.

Kokaina w postaci „cracku” (forma krystaliczna) została uznana przez ekspertów za trzeci najbardziej szkodliwy narkotyk na świecie, a kokaina w proszku – powodująca łagodniejsze skutki odurzenia – za piąty. Około 21 procent ludzi, którzy próbują kokainy, staje się uzależnionymi. Kokaina jest podobna pod tym względem do innych uzależniających używek, jak metamfetamina – która jest coraz większym problemem, ponieważ staje się coraz powszechniej dostępna – i amfetamina.

NIKOTYNA

Nikotyna jest głównym składnikiem uzależniającym w tytoniu. Podczas palenia papierosa nikotyna jest szybko wchłaniana przez płuca i dostarczana do mózgu. Według ekspertów jest to trzecia najbardziej uzależniająca substancja na świecie. Ponad dwie trzecie Amerykanów, którzy kiedykolwiek zaczęli palić regularnie, uzależniło się od nikotyny. W 2002 roku Światowa Organizacja Zdrowia oszacowała liczbę palaczy na świecie na pond 1 miliard. Szacuje się również, że palenie tytoniu zabijać będzie ponad osiem milionów ludzi rocznie już w 2030 roku.

Gdy badano zachowania szczurów, te po podawaniu im nikotyny błyskawicznie nauczyły się naciskać umieszczony w klatce przycisk, który natychmiast podawał im nikotynę bezpośrednio do krwiobiegu – to powodowało szybki wzrost dopaminy działającej w układzie nagrody o 25 do 40 procent.

cigarette-599485_1920

Rak płuc jest najczęściej diagnozowanym typem nowotworu w Polsce.

BARBITURIANY

Barbiturany są grupą leków, które początkowo były stosowane w leczeniu stanów lękowych oraz jako środki nasenne. Wpływają na przekazywanie sygnałów w mózgu, czego skutkiem jest czasowe „wyłączenie” różnych jego obszarów. W niskich dawkach barbiturany powodują euforię, ale w większych mogą być śmiertelne, ponieważ poważnie spowalniają, a nawet hamują oddychanie. Dawniej uzależnienia od barbituranów były powszechne, gdyż leki te chętnie przepisywano pacjentom. Jednak po nadejściu ery nowej generacji leków przeciwlękowych i usypiających liczba uzależnionych znacznie spadła. Podkreśla to zresztą rolę, jaką w kontekście uzależnienia odgrywa dostępność substancji. Jeśli uzależniającym narkotykiem nie jest lek powszechnie dostępny, może zrobić niewiele szkód. Mimo tego, biorąc pod uwagę tempo uzależniania się, oceniono barbiturany jako czwartą najbardziej uzależniającą substancję świata.

ALKOHOL

Alkohol działa na mózg na wiele różnych sposobów, ale to efekt podwyższenia podniesienia poziomu dopaminy w mózgu o 40 do 360 procent sprawił, że substancja ta wskoczyła na wysokie miejsce w rankingu. Co więcej – im dłużej spożywany jest alkohol, tym szybciej i bardziej poziom dopaminy wzrasta.

Około 22 procent ludzi, którzy kiedykolwiek wzięli alkohol do ust rozwinie uzależnienie od tej substancji. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że 2 miliardy ludzi spożywało alkohol regularnie od 2002 roku (liczba wzrasta), a ponad 3 miliony osób zmarło w 2012 roku w wyniku uszkodzeń ciała spowodowanych piciem alkoholu (to zarówno skutki wypadków, jak i patologicznych zmian w organizmie).

Lista nie wydaje się szczególnie zaskakująca, choć w ciągu kilku lat pozycje poszczególnych substancji dynamicznie się zmieniały. Jako ciekawostkę można dodać, że mimo wieloletnich badań, wśród wszystkich narkotyków wymienianych w rankingu, nigdy nie pojawiła się marihuana.

 

Eric Bowman jest wykładowcą psychologii i neurologii na Uniwersytecie w St Andrews (Szkocja). Główny obszar jego zainteresowań, to neurologiczne konsekwencje uzależnień. Artykuł został oryginalnie opublikowany w serwisie The Conversation.

 

Chcemy być lepsi. Wesprzyj nas!

Najbardziej uzależniające substancje na świecie. Co robią z mózgiem?
5 (100%) 4 głosów

Czego u nas szukaliście?

  • Chack

    Gówno prawda 1, uzależnienie w dużym stopniu to sprawa psychiki i tego z jakiego powodu wzięło się narkotyk. Czynnik biologiczny owszem ma znaczenie ale jest to tylko zależność fizyczna. Która trwa jakiś czas po odstawieniu środka psychoaktywnego.

    Gówno prawda 2, uzależnienie od heroiny pod względem biologicznym nijak ma się do uzależnienia od np. kokainy. Heroina nie wpływa na układ dopaminergiczny w mózgu. Jej głównym celem są endorfiny lub inaczej receptory opioidowe w mózgu, które są wytwarzane np. podczas śmiechu. Stąd różnica w działaniu substancji, Kokaina (metaamfetamina jak i amfetamina) działają tak jak piszecie na dopaminę ale również na noradrenalinę która powoduje znaczne pobudzenie, chęć zrobienia czegoś, niesamowitą energię. Heroina natomiast powoduje sedację, zniesienie uczucia bólu i chwilowe ‚sielankowe’ podejście do życia (a raczej leżenia w trakcie działania).

    Gówno prawda 3, owszem spadła liczba ludzi uzależnionych od barbituranów, jednak większość ludzi popadła w uzależnienie od tych leków ‚nowej ery” tj. benzodiazepin. Działają one bardziej selektywnie na mózg jednak odstawienie tych leków wiąże się z tym samym niebezpieczeństwem co barbituranów.

    Już nie takie gówno ale uzupełnienie, dlaczego w takim razie alkohol jest również na tak wysokiej pozycji? Ponieważ działa on na wszystkie obszary mózgu na które powyżej wymienione substancje. W ten sposób tak naprawde zastępuje wszystko inne. Nie wspominacie o układzie serotoninergicznym który odpowiada za poczucie satysfakcji, substancje które na niego działają to teraz powszechnie znany Mefedron (który również oddziaływuje na dopaminę i noradrenalinę) lub ecstasy/mdma (sama serotonina).
    Wspominam o tym gdyż różne substancje selektywnie oddziaływują na mózg, w znacznym stopniu. Natomiast alkohol oddziaływuje na wszystkie w mniejszym, stąd odstawienie alkoholu może być dużo bardziej trudniejsze niż innych substancji. Pozatym przy odstawieniu alkoholu pojawiają się skutki odstawienia każdej z wyżej wymienionych substancji po trochu.
    Oddziaływuje on na dopaminę, serotoninę, endorfiny oraz na układ GABA (leki nasenne i uspokajające).

    Jeszcze jedno, ranking rankingiem…. jednak pokazuje on tylko wpływ na organizm. Nikt nie wspomni o takim czymś jak psychika, albo inaczej poczucie rzeczywistości.
    Biorąc heroinę nawet latami zniszczysz sobie organizm i będziesz leczyć się z ciężkiego uzależnienia psychicznego jednak będziesz zdrowy na umyśle.
    Odnoszę się tutaj do tego zdania „wśród wszystkich narkotyków wymienianych w rankingu, nigdy nie pojawiła się marihuana”. Owszem nie pojawia się bo nie uzależnia fizycznie, ale nikt nie powie o tym że po dłuższym okresie palenia marihuany mogą pojawić się zchizy, brak poczucia rzeczywistości, derealizacja.
    Nawet po wieloletnich ciągach na heroinie nie powoduje ona takiego spustoszenia w odbieraniu rzeczywistości co np. taki sam okres używając marihuany.

    Owszem marihuana jest względnie bezpieczna wielu ludzi ją pali duży okres czasu bez problemów, jednak przyjdzie kiedyś taki dzień że albo źle się wypali i dostaniesz nerwicy na resztę życia, albo okaże się że rzeczywistość bez popalania nie jest taka ciekawa jak kiedyś, szanse 50/50 przy każdym paleniu. Wystarczy poczytać internety wpisując coś innego niż „szkodliwość marihuany” i wchodzić na pierwszy link ze strony „zalegalizować.pl”, Wiadomości tam nie koniecznie są wartościowe.

    Dla ludzie niedowierzających polecam wpisać w googlach np. „marihuana derealizacja”, „marihuana depersonalizacja” lub „marihuana zawieszenie”.

    • Thor Odinsson

      Ale wiesz o tym, że uzależnienie fizyczne i psychiczne to dwa całkowicie różne zjawiska, prawda? ten artykuł jest o uzależnieniu od substancji psychoaktywnych, a więc fizycznym.

      • Chack

        Przeczytałeś w ogóle moją odpowiedź? a może próbujesz nieudolnie trollować? Moja gratulacje, jak trollujesz tak jak pracujesz to szkoda mi twojego pracodawcy 😀

Nie ma więcej wpisów