captcha image

Hasło zostanie wysłane na twojego e-maila.

 

Obraz z domowego spektroskopu. Fot. Crazy Nauka

Obraz z domowego spektroskopu. Fot. Crazy Nauka

Każde źródło światła ma swój szczególny “odcisk palca” zależny od tego, co właściwie świeci. Spektroskop optyczny to urządzenie, które pozwala na rozłożenie światła na poszczególne częstotliwości. Możemy dzięki niemu zobaczyć tęczę, która pokazuje składowe obserwowanego promieniowania.

Ale te tęcze bardzo się od siebie różnią. Nawet w domu, patrząc na różne typy żarówek możemy zobaczyć, że ich tęcze czyli widma spektroskopowe będą zupełnie różne.

Jak to obejrzeć? W ciągu 20 minut można łatwo skonstruować prosty spektroskop, który daje mnóstwo frajdy i pozwala się sporo nauczyć.

Potrzebne będą:

  • teksturowa rurka od ręcznika papierowego
  • kawałek kartonu
  • nożyczki
  • płyta CD
  • ołówek
  • ostry nóż
  • nieprzezroczysta taśma klejąca
  • dwustronna taśma klejąca (nie jest konieczna)

Ponieważ pomysł nie jest nasz, więc po szczegółowy przepis odsyłamy na stronę, z której korzystaliśmy.

Pozbawiona warstwy odbijającej płyta CD służy za siatkę dyfrakcyjną, na którą pada światło przez szczelinę. Wewnątrz rury jest ciemno, więc świetnie widać paski widma. Nie róbcie tylko za wąskiej szczeliny (chyba, że do obserwacji Słońca), bo wtedy ciemniejsze źródła światła dają słabe efekty.

Co warto obserwować?

Bawiliśmy się patrząc na różne typy żarówek i robiąc zdjęcia smartfonem przyłożonym do spektroskopu. Efekty?

 

Widmo świetlówki energooszczędnej. Fot. Crazy Nauka

Widmo świetlówki energooszczędnej. Fot. Crazy Nauka

Widmo świecy. Fot. Crazy Nauka

Widmo świecy. Fot. Crazy Nauka

Widmo świecy, do której dosypaliśmy soli. Widać żółte pasmo sodu. Fot. Crazy Nauka

Widmo świecy, do której dosypaliśmy soli. Widać żółte pasmo sodu. Fot. Crazy Nauka

Widmo żarówki halogenowej. Widać brak koloru żółtego. Fot. Crazy Nauka

Widmo żarówki halogenowej. Widać brak koloru żółtego. Fot. Crazy Nauka

Co jeszcze można obserwować? Zwykłą żarówkę żarową. Słońce (ale UWAGA!!! Ostrożnie! Szczelina musi być bardzo wąska!). Lampy uliczne (mają bardzo mało pasków). Żarówki LED – w tym kolorowe (niektóre barwy są monochromatyczne, inne złożone z kilku kolorów). Płomień palnika gazowego. Świecę z drutem miedzianym (daje niebieskozielony kolor). Jakieś inne pomysły?

 

Dlaczego jesienią liście żółkną i czerwienieją?

Dlaczego kolory (a zwłaszcza czerwony) blakną na słońcu?

Jak zobaczyć cień Ziemi stojąc na Ziemi?

Jak zrobić spektroskop w 20 minut?
3.1 (61.62%) 235 głosów

Czego u nas szukaliście?

  • Szalony Naukowiec

    kolejny raz potwierdzone jest w takim razie, że źródła światła typu świetlówki energooszczędne i LEDowe dają widmo… nieciągłe. Stąd bierze się ich swoisty odbiór przez niektórych ludzi jako “nienaturalne” światło. Inaczej mówiąc: zwykła żarówka (z włóknem żarowym) daje ciągłe widmo, a nie poszczególne paski. Dlatego jest “milsza” dla oka i w odczuciu. Co więcej widmo zwykłej żarówki sięga dość głęboko w podczerwień. Dlatego też czasem takie światło odczuwamy jako “ciepłe” (czuć ‘ciepło’ od żarówki).

    • berni2905

      Ale temperatura wydzielana przez żarówkę nie ma żadnego wpływu na to, jak odbierają to oczy, więc to, co mówisz o podczerwieni jest kompletną bzdurą. A odbiór światła LED może być nienaturalny ze względu na delikatnie inną barwę. Nie ma to związku z tym, czy widmo jest ciągłe, czy liniowe. Oko nie widzi różnicy. Nie jest wstanie rozróżnić, czy “odbiera” światło złożone z nałożonych na siebie kilku długości fali, czy ciągłego widma, jeżeli barwa jest taka sama.

  • Witoslaw

    Robilem to wiele lat temu, tylko wtedy bralem kawalek plyty (LP) gramofonowej. CD jeszcze nie bylo.

  • Jacek Jarosz

    Co do ostatniego zdjęcia, widmo lampy metahalogenkowej, nie halogenowej.

Nie ma więcej wpisów