captcha image

Hasło zostanie wysłane na twojego e-maila.

 

Doświadczenie z siła Coriolisa Fot. Smarter Every Day/YouTube

Doświadczenie z siła Coriolisa Fot. Smarter Every Day/YouTube

Odpowiedź na tytułowe pytanie jest znacznie trudniejsza, niż się w pierwszej chwili wydaje. Być może spotkaliście się z doświadczeniami robionymi przez ludzi pokazujących, że dokładnie na równiku woda spływa nie wirując, kilka kroków na południe kręci się zgodnie z ruchem wskazówek zegara a nieco na północ – w przeciwną stronę. Ten efekt tłumaczą oni działaniem siły Coriolisa, tej samej, która nadaje odmienne kierunki huraganom na obu półkulach.

Sprawa jest, jako się rzekło, złożona. Po pierwsze ci na równiku to oszuści. Można ich tak nazwać, bo za swoje pokazy chcą pieniądze. Tymczasem kilka czynników sprawia, że ich „doświadczenia” nie mogą być uczciwe. Po pierwsze siła Coriolisa jest za słaba, by wpłynąć na wodę w tak małym pojemniku i tak blisko równika. Cwaniaki po prostu wlewają wodę raz z jednej, raz z drugiej strony odpływu w demonstracyjnym naczyniu, przez co od początku wiruje ona w nadanym przez nich kierunku. Ale mnóstwo ludzi się na to nabiera, w konia dał się zrobić m.in. niejaki pan Cejrowski.

Czyli co? Bzdura, oszustwo i ściema? Tak i nie. Bo faktycznie siła Coriolisa może wpłynąć na kierunek wiru powstającego przy spływaniu wody. Wymaga to jednak dość szczególnych warunków.

Po pierwsze woda musi być nieruchoma. Nawet lekki jej przepływ wywrze silniejszy efekt, niż siła Coriolisa. W praktyce oznacza to, że jeśli będzie świeżo napuszczona, co całe doświadczenie nie jest warte funta kłaków.

Po drugie naczynie musi być możliwie regularne, najlepiej okrągłe.

Po trzecie wodę trzeba spuścić tak, by nie poruszyć jej.

Jak widać te warunki nie są spełnione ani przez wydrwigroszy z równika, ani w amatorskich doświadczeniach w rodzaju „patrzę w sedes jak mi się woda kręci”.

Całą sprawę postanowili zweryfikować autorzy dwóch doskonałych kanałów naukowych na YouTubie. Panowie z Veritasium i Smarter Every Day wykonali kawał świetnej roboty i nakręcili dwa synchroniczne filmy – jeden na półkuli północnej, drugi na południowej.

Jak je oglądać? Odpal ten po lewej. Dojdź do momentu z odliczaniem i gdy się skończy, odpal ten po prawej. Być może trzeba będzie spróbować kilka razy za nim się uda, ale warto, bo filmy są idealnie zsynchronizowane i efekt jest świetny.

Wnioski? Wygląda na to, że udało im się stworzyć warunki, w których siła Coriolisa miała wpływ na kierunek wirowania wody. Choć oczywiście takie doświadczenie to zabawa – należałoby je powtórzyć ze 100 razy, by mieć w miarę wiarygodny wynik.

Na koniec jeszcze ciekawostka Efekt Coriolisa na Wikipedii:

Pocisk wystrzelony z 50 stopnia szerokości geograficznej północnej lecący z przeciętną prędkością poziomą 1800 m/s w kierunku południkowym (na północ lub na południe), w ciągu 20 sekund lotu (na 36 km) zboczy o około 40 metrów od celu, nie uwzględniając wpływu wiatru, ruchu obrotowego pocisku, zmiany sił działających na niego w wyniku zmiany kierunku ruchu.

[za Science Alert]

Czy woda na południowej półkuli spływa wirując odwrotnie niż na północnej?
5 (100%) 6 głosów

Czego u nas szukaliście?

  • Michał Glina

    Niejaki pan Cejrowski często się w konia daje robić, tak jak lobby antyszczepionkowemu np. A duża grupa ludzi uważa go za autorytet i wierzy w to co mówi.

    • MrHybryda

      Cejrowski, to pospolity populista, który żyje z tego, co gada. Jakby nie gadał, to by z głodu zdechł. Pamiętam, jak kiedyś będąc w brazylijskich slumsach (takich pozbijanych z desek, stojących na palach) wmawiał widzom, że to nie jest bieda, bo mają w domach odtwarzacze video i TV, działające dzięki podłączeniu się “na lewo” do sieci energetycznej.

  • Lukasz Boruszewski

    Jeden z komentujacych ten film siegnal do matematyki oraz prowadzonych wczesniej eksperymentow prawdziwie laboratoryjnych, z latwoscia wykazujac ze mikroskopijna roznica predkosci wody (7 cm na godzine, wolniej niz ruch wskazowki minutowej zegarka na reke)wywolana efektem Coriolisa dla tak znikomej wobec Ziemi srednicy basenu nie moze dac w garazowym doswiadczeniu statystycznie wiarygodnego wyniku.
    Ponadto dochodza czynniki takie jak lepkosc wody, nieregularnosc odplywu.
    Ale wiadomo, ze latwiej zakrzyczec milionom w nienajmadrzejszym stylu, ze cos jest “awesome”, niesamowite i naukowe.
    Crazy Nauka – DALISCIE SIE ZROBIC W KONIA

  • Lukasz Boruszewski

    Jeden z komentujacych ten film siegnal do matematyki oraz prowadzonych wczesniej eksperymentow prawdziwie laboratoryjnych, z latwoscia wykazujac ze mikroskopijna roznica predkosci wody (7 cm na godzine, wolniej niz ruch wskazowki minutowej zegarka na reke)wywolana efektem Coriolisa dla tak znikomej wobec Ziemi srednicy basenu nie moze dac w garazowym doswiadczeniu statystycznie wiarygodnego wyniku.
    Ponadto dochodza czynniki takie jak lepkosc wody, nieregularnosc odplywu.
    Ale wiadomo, ze latwiej zakrzyczec milionom w nienajmadrzejszym stylu, ze cos jest “awesome”, niesamowite i naukowe.
    Crazy Nauka – DALISCIE SIE ZROBIC W KONIA

    • Konia? Piszemy, że doswiadczenie wymaga powtórzenia. Przyglądali mu się też naukowcy, których zdaniem przy tej średnicy basenu efekt jest możliwy do zaobserwowania.

      • Lukasz Boruszewski

        Proszę zatem podac linka do wypowiedzi tych uczonych.

          • Lukasz Boruszewski

            Blog zaprzyjaznionego
            astronoma, ktory “czytal w sieci, ze to podobno mozliwe” – to waszym zdaniem naukowe zrodlo potwierdzajace ten garazowy “test ?
            Bawmy sie fizyką w domu, ale nie nazywajmy tego nauką doswiadczalną, odrobine respektu wobec realnej pracy badawczej. Wiem ze to sie latwo nie sprzedaje.

          • Bardzo, bardzo starasz się nam udowodnić, że coś “sprzedajemy”.
            A blog linkuje do pracy. Pewnie czytałeś.

          • Lukasz Boruszewski

            Owszem, sprzedajecie pseudonauke masom i jest to gorsze od metodycznej lub może merytorycznej wstrzemiezliwosci.
            Owszem, wstawiliscie linki do teoretycznej pracy z lat 60 niezwiązanej z tym konkretnie pseudoeksperymentem.
            Nie wszystko jest dla wszystkich.

          • Praca nie jest związana z opisywanym doświadczeniem, ale mówi o tym, że takie doświadczenie może dać efekt, jaki dało.
            Rozumiem, że teraz już musisz zaprzeczać, bo inaczej się nie da. Rozumiem też, że nie podoba Ci się to, co robimy. Twoje prawo. To tyle.

          • Lukasz Boruszewski

            “Praca nie jest związana z opisywanym doświadczeniem, ale”
            Tyle w temacie.
            Nie obchodzi mnie to co robicie. Interesuje mnie rzetelność rozsiewanych przez was “informacji”, wiarygodność naukowa.
            Jest ona zwyczajnie wątpliwa. Całusy.

      • Lukasz Boruszewski

        Ktorzy naukowcy i gdzie sa ich wypowiedzi?

  • Pingback: O sile Coriolisa czyli jak uratowałem inżynierów z Polski | STANISŁAW CZYŻ()

Nie ma więcej wpisów