captcha image

A password will be e-mailed to you.

 

Sekunda przestępna. Fot. NASA/Crazy Nauka

Sekunda przestępna. Fot. NASA/Crazy Nauka

Przestępna sekunda – dziś doba będzie dłuższa niż zwykle. O całą sekundę. Północ troszkę się zepsuje – po godzinie 23:59:59 nastąpi godzina 23:59:60*. Dziwne? Owszem, ale potrzebne. Choć niebezpieczne.

30 czerwca zostanie do doby dodana sekunda przestępna. Ten zabieg powtarzany jest po to, by zlikwidować rosnąca różnicę między czasem astronomicznym a tym mierzonym zegarami atomowymi. W 1967 roku na całym świecie zrezygnowano z mierzenia doby ruchem Słońca (czy raczej – ruchem Ziemi i pozornym ruchem Słońca). Zamiast tego zdecydowano, że jedna sekunda to czas równy 9 192 631 770 drganiom promieniowania atomu cezu-133 (dokładniej, za Wikipedią, to czas równy 9 192 631 770 okresom promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma poziomami F=3 i F=4 struktury nadsubtelnej stanu podstawowego S1/2 atomu cezu 133Cs). Wbrew pozorom to wcale nie było takie głupie. Ziemia bowiem wcale nie kręci się równomiernie. Jej obroty stale zwalniają na skutek tarcia wywołanego pływami. Dodatkowo tempo obrotu zmienia się na skutek ruchu mas we wnętrzu planety czy nawet trzęsień ziemi.

W efekcie nie da się narzucić stałej poprawki, która niwelowałaby różnicę między superdokładnymi zegarami atomowymi a gwiezdno-planetarną rzeczywistością. Dlatego nad tym wszystkim czuwa Międzynarodowa Służba Ruchu Obrotowego Ziemi i Systemów Odniesienia (ależ piękna nazwa!). To ta instytucja decyduje o tym, czy i kiedy trzeba dodać (lub odjąć) sekundę.

Ziemia najwolniej obracała się w połowie lat 90., po 2000 roku wyraźnie przyspieszyła. Od początku istnienia sekundy przestępnej dodawano ją 25 razy, dziś będzie 26. W latach 90. trzeba było to robić aż 7 razy, w 2000 – tylko dwukrotnie.

Ale sprawa nie jest taka prosta, jak mogłoby się wydawać. Dla komputerów godzina 23:59:60 to koszmar. Kiedy poprzednio dodawaliśmy sekundę przestępną, 30 czerwca 2012 roku, padły serwery Gizmodo, LinkedIn, Reddit czy FourSquare. W 2005 roku 31 grudnia wywaliły się niektóre z serwerów Google’a.

Na szczęście sytuacja wydaje się opanowana i komputery są przygotowane na dziwaczną godzinę. A my powinniśmy się cieszyć dodatkową sekundą życia – być może wkrótce instytucja sekundy przestępnej zostanie zlikwidowana, bo wielu krajom jest ona nie w smak.

 

* Dotyczy to czasu UTC czyli uniwersalnego czasu koordynowanego. W Polsce będzie to 1:59:60 w nocy 1 lipca.

Czego u nas szukaliście?

11
Dodaj komentarz

avatar
 
7 Comment threads
4 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
9 Comment authors
SIMONDominik KurekPrzestępna sekunda | Socjolog od kuchniAKarol Szklarski Recent comment authors

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Mateusz Kondej
Gość
Mateusz Kondej

W Polsce nie powinien to być czas 00:59:60 ? Jesteśmy o +1h przesunięci teraz a nie +3..

marzena
Gość
marzena

I to właśnie jest napisane w artykule, na samym końcu, pod gwiazdką 🙂

bartq
Gość
bartq

Nie lepiej dla komputerów o jednej porze cofnąć czas o sekundę?

Karol Szklarski
Gość
Karol Szklarski

W praktyce dokładnie tak to wygląda. I to cofnięcie powoduje czasem ciekawe efekty uboczne.

msadow
Gość
msadow

Ja bym obstawiał 1:59:60 bo mamy czas letni a nie zimowy 🙂

marzena
Gość
marzena

W artykule, na samym końcu, jest to właśnie napisane, pod gwiazdką 🙂

Wiktor
Gość
Wiktor

Jutrzejsza doba trwać będzie w Polsce 24 godziny i jedną sekundę. W środę w czasie środkowo europejskim po godzinie 01:59:59 nastąpi czas zegarowy 01:59:60 a dopiero sekunda następna będzie miała czas 02:00:00. RADZĘ ŚLEDZIĆ NA KOMPUTERZE!!!! Poprzednią sekundę przestępną Międzynarodowa Służba Ruchu Obrotowego Ziemi i Systemów Odniesienia (ang. International Earth Rotation and Reference Systems Service, w skr. IERS) nakazał dodać 30 czerwca 2012, o godzinie: 23:59:60 UTC. Takie poprawki w systemach pomiaru dokonuje się aby zrównać ze sobą astronomiczny pomiar czasu z czasem mierzonym przez nasze zegary atomowe. Poczciwie myślący, lub niedawno wykształceni, naukowcy sądzą, że dodawanie sekund przestępnych spowodowane… Czytaj więcej »

A
Gość
A

Znając życie polski Urząd Skarbowy opodatkuje tą nadliczbową sekundę… ;]

SIMON
Gość
SIMON

Bedzie mozna ja sobie odpisac kiedy ja odejma.

trackback
Przestępna sekunda | Socjolog od kuchni

[…] Czy wiedzieliście, że jest nie tylko dzień przestępny, ale też przestępna sekunda? Wyjaśnienie dlaczego została ustanowiona znajdziecie na portalu Crazy Nauka 🙂 A dokładnie TUTAJ. […]

Dominik Kurek
Gość
Dominik Kurek

(nie) podoba się MSROZiSO?

Nie ma więcej wpisów