captcha image

A password will be e-mailed to you.
Zebra. Czarna w białe paski. Fot. Tim Caro/UC Davis

Zebra. Czarna w białe paski. Fot. Tim Caro/UC Davis

Pytanie o sens czarno-białych (a może raczej biało-czarnych?) pasów na sierści zebry zadawane jest od dawna. Klasyczna odpowiedź brzmiała zwykle: “To ochrona przed drapieżnikami”. Nie widzące kolorów zwierzęta, które polują na te koniowate miałyby nie dostrzegać zarysu zebry rozproszonego przez jej “kamuflaż”. Inne tłumaczenia mówiły o mylącym wrażeniu, jakie na drapieżnikach robi biegnąca zebra, szczególnych właściwościach termoregulacyjnych takiego ubarwienia czy jego funkcjach społecznych. 

Za wyjaśnienie zebrzej tajemnicy wzięli się naukowcy z  University of California. Postanowili oni zestawić obszary występowania rozmaitych koniowatych (zarówno żyjących, jak i wymarłych) z czynnikami, które mogły wpłynąć na wykształcenie w toku ewolucji pasków. Sprawdzano więc m.in. temperaturę, występowanie dużych drapieżników czy obecność pasożytujących owadów.

I właśnie ten ostatni element najdokładniej pokrywał się z obecnością pasiastych koniowatych. Żywiące się krwią muchy przenoszą wiele chorób i zwiększają szansę zakażeń, a więc zdecydowanie szkodzą zwierzętom. Okazuje się jednak, że pionowe pasy działają na nie odstraszająco – owady znacznie mniej chętnie siadały na powierzchniach z takimi wzorami niż na gładkich czy pokrytych innym deseniem. Nie do końca jasne jest, dlaczego tak się dzieje, ale naukowcy podejrzewają, że ma to związek z wzorem, jaki wytwarza w złożonych oczach owada odbicie słońca od wody. Woda, która jest muchom potrzebna do rozmnażania się daje ponoć efekt poziomych pasów. Te pionowe działają za to odstraszająco.  Tak, wiemy że zebry mają częściowo pionowe, a częściowo poziome pasy.

Być może więc chodzi o coś jeszcze? Kolejnym możliwym wyjaśnieniem jest związek pasków z chłodzeniem. Obszary ciemne nagrzewają się szybciej, jasne pozostają nieco chłodniejsze. Może to, zdaniem badaczy, wywoływać efekt nierównomiernego przepływu powietrza wzdłuż ciała i korzystne zawirowania, dzięki którym powietrze szybciej jest wymieniane i skóra skuteczniej odprowadza ciepło.

Żadne z tych wyjaśnień nie daje w pełni satysfakcjonującej odpowiedzi. Niby taka prosta i oczywista sprawa, a okazuje się tak tajemnicza.

A przy okazji – czy wiecie, że zebry są czarne w białe pasy, a nie odwrotnie? Serio – dowiodły tego badania embrionalne pokazujące, że podstawowym kolorem jest czarny, a biel to nałożony na niego wzór.

Czego u nas szukaliście?

5
Dodaj komentarz

avatar
 
4 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
5 Comment authors
Судіть СправедливоBusockTomasz WolnyMilvaArsenLu Recent comment authors

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
ArsenLu
Gość
ArsenLu

Ale – jak widać na zdjęciu – zebra na zadku ma pasy poziome, czyli przypominające wodę, czyli przyciągające muchy, czyli że zebra woli jak ją kąsać w zadek? Nonsens! 😀

Milva
Gość
Milva

Już dawno temu słyszałam opinię, że pasiaste umaszczenie zebr wynika z tego, że kiedy są w stadzie, to drapieżnikom ciężko jest dostrzec poszczególne osobniki, co utrudnia decyzję, na którą zebrę zapolują i daje większe szanse na ochronę młodych zebr.

Pytanie też, czy choroby przenoszone przez muchy mogły być czynnikiem wywierającym tak duża i długotrwałą presję na populację, żeby doprowadzić do specjacji?

Tomasz Wolny
Gość
Tomasz Wolny

A mnie to przypomina zabawę z optyką wielosoczewkową, albo raczej wielosensorową… Niedawno jakiś producent telefonów postanowił wmontować w telefon nie jedną kamerkę, ale 9 (a może więcej) obok siebie (3 po 3) – układ odpowiedzialny za złożenie obrazu pozwalał dzięki tylu kamerkom, zobaczyć obiekty znajdujące się np za gałęziami, czy za rurkami. Myślę, że owadzie oczy podobnie zbudowane, widząc paski zebry mogą ich po prostu nie dostrzegać… Ich układu nerwowe odpowiedzialne za przetwarzanie optyki nie mogą sobie poradzić ze złożeniem obrazu – w efekcie muchy (czy inne owady) widzą falujące coś przypominające gałęzie, lub trawę…
takie luźne skojarzenie.

Busock
Gość
Busock

No i to mi przemawia 😉

Судіть Справедливо
Gość
Судіть Справедливо

A ja wiem, czemu na nogach mają poziome. U koniach na nogach muchy lubią składać jaja. A to owady im przeszkadzają, nie jaja, więc – CZEMU NIE?

Nie ma więcej wpisów